-
گچبری ساسانی
یکشنبه 27 فروردینماه سال 1402 20:05
گچبری گل اناری ساسانی کاخ تیسفون، س ده ۶ م متروپولیتن
-
دانش پزشکی در ایران ساسانی
پنجشنبه 24 فروردینماه سال 1402 15:58
در بخش سوم کتاب پهلویِ «گزیدههای زاتسپرم»، دربارهء بدن آدمی و تن و روان و چگونگی وظایف اندامهای داخلی بدن مانند مغز، قلب، جگر، معده، رگها و... سخن به میان آمده است. این فصل از کتاب زاتسپرم با تاثیراتی از نجوم کهن و فلسفه و پزشکی در هم آمیخته، و از نظر در بر داشتن مطالبی از دانش پزشکی دورهء ساسانی که نمونهء آن در...
-
توموکو شیمویاما، مورخ ژاپنی
چهارشنبه 23 فروردینماه سال 1402 11:35
چندی پیش برنامهٔ تلویزیونی دیدم که دو تن از استادان دانشگاه دربارهٔ مدرنیته در ایران و رشتهٔ علوم انسانی صحبت میکردند، که متاسفانه مشکل را در عدم درک کانت و دکارت و... میدانستند! در صورتی که، اصلا نیازی به درک ایشان نیست. چرا که ایرانیان حدود هزار سال پیش این مراحل را با روش خود پشت سر گذاشتند و برای احیای فرهنگی و...
-
پیشنماز و گربه
شنبه 19 فروردینماه سال 1402 01:15
بنده خودم از گربهدوستهای حرفهای هستم. اینجا الجزایر است و ایشان پیشنماز یکی از مساجد سنیها که در حال اقامه نماز هستند. چند سال پیش، برای کاری به مسجدی در یکی از شهرهای وطن رفتم. موقع نماز بود و منتظر ماندم. گربه بیخبری از کنار محراب گذشت و دنبال راه خروج میگشت. اما نمازگزاران شیعه، انگار که یکی از لشگریان شمر و...
-
سهراب، پهلوانی میان زمین و هوا
شنبه 19 فروردینماه سال 1402 01:02
مهرداد ایرانمهر برگرفته از: شاهنامه فردوسی سهراب چون پدرش رستم که چون به بالای هشت رسید خورش ده مرد میخورد، او نیز در ده سالگی یلی بیهمال شد. اما چون هنوز نوجوان بود و آموزش بزرگان ندیده بود، حتی با مادرش گستاخی میکرد. پس روزی نزد مادر از پدر پرسید: چو ده ساله شد زان زمین کس نبود که یارست با او نبرد آزمود بر مادر...
-
وزیر با حرف مخفف کیو
سهشنبه 15 فروردینماه سال 1402 15:37
بهمن انصاری مهره وزیر (شطرنج) در سانسکریت مانتری نام دارد که همان معادل فارسی وزیر است. مانتری در ایران ساسانی، فرزین (شکل پارسیمیانه وزیر) نامیده میشد. با ورود شطرنج به اروپا، نام بسیاری از مهرهها از پارسی وام گرفته شد. این مهره هم فرز (کوتاهشدهٔ فرزین) نامیده شد. اما به مرور و در قرون وسطی با رخنه کردن...
-
شکست توپالپاشا از نادرشاه
دوشنبه 14 فروردینماه سال 1402 15:31
در سده هجدهم، بخشهایی از قفقاز امروزی در اشغال ارتش عثمانی بود. نادرشاه طی نامهای از پادشاه عثمانی خواست خاک ایران را ترک کند، قبل از آنکه او را به خشم آورد. پادشاه عثمانی پاسخ نامه را با شعر فارسی داد: چو خواهی قشونم نظاره کنی سحرگه نظر بر ستاره کنی اگر آل عثمان حیاتم دهد ز جنگ فرنگی نجاتم دهد چنان بکوبم به گرز...
-
آتش دل
شنبه 5 فروردینماه سال 1402 20:34
جلال تاج اصفهانی آرامگاه حافظ دل در آتش غم رُخت تا که خانه کرد دیده سیل خون به دامنم بس روانه کرد آفتاب عمر من فرو رفت و ماهم از افق چرا سر برون نکرد هیچ صبحدم نشد فلک، چون شفق ز خون دل مرا لالهگون نکرد ز روی مَهت جانا پرده برگشا در آسمان مه را منفعل نما به ماه رویت سوگند که دل به مهرت پایبند، به طرهات جان پیوند قسم...
-
ما نیازی به جعل تاریخ نداریم
شنبه 5 فروردینماه سال 1402 18:37
مرتضی ثاقبفر از آنجا که هر جامعهای احتیاج دارد هویتی داشته باشد و این نیازی روانشناختی است، کشورهای نوبنیاد ناچارند برای خود تاریخ بتراشند. و حال تصور کنید کشوری که در جهان تاریخش را کمابیش، برخی کمی تحریف شده و برخی کاملتر، میشناسند و درخشانترین تاریخ را دارد (ایران)، با چنین وضعی روبروست. ما اصلا نیازی به جعل...
-
نوروز در نگاه دکتر خانلری
سهشنبه 1 فروردینماه سال 1402 11:34
دکتر پرویز ناتل خانلری نوروز اگرچه روز نو سال است، روز کهنۀ قرنهاست. پیری فرتوت است که سالی یک بار جامۀ جوانی میپوشد تا به شکرانۀ آن که روزگاری چنین دراز به سر برده و با این همه دمسردی زمانه تاب آورده است، چند روزی شادی کند. از اینجاست که شکوه پیران و نشاط جوانان در اوست. پیر نوروز یادها در سر دارد و از آن کرانۀ...
-
گوی بالدار
دوشنبه 15 اسفندماه سال 1401 16:26
از نمادهای کهن در قلمرو میانی، گوی بالدار است. در اینجا به فرزانش (فلسفه) آن نپرداخته* و روند بهکارگیری و تکامل آن را کوتاه بررسی مینماییم. کهنترین نماد یافت شده از شاهین، در درفش شهداد کرمان (کرانه دریاچههای میانی فلات) و مربوط به ۸۰۰۰ سال پیش است. سپس این نماد در مصر و دورههای پسینِ تلحلف (شمال سوریه کنونی)...
-
دو گاهشمار
سهشنبه 9 اسفندماه سال 1401 23:30
مهرداد ایرانمهر ماهیت دو گاهشمار آیینی و جلالی برای برخی آشنا و برای برخی ناآشناست. گاهشمار آیینی همان گاهشمار معروف به باستانی است که البته یکی از گاهشمارهای ایران کهن و این یکی تقریبا به نیمه دوم ایران ساسانی مربوط میشود. گاهشمار آیینی ویژگیهایی دارد. یکی آنکه، همهء دوازده ماهش ۳۰ روزه هستند. دیگر آنکه، روزهای هر...
-
پوشش زن ایرانی
چهارشنبه 30 شهریورماه سال 1401 13:12
پوشش بانوان ایران در طول تاریخ
-
برخورد آلمانیها با شاهنامه
یکشنبه 13 شهریورماه سال 1401 19:51
از اوایل سدۀ نوزدهم و آشنایی غرب با شاهنامه، در میان فرهیختگان آلمانی دلبستگی ویژهای با حماسۀ ملی ایرانیان پدید آمد. کمتر اثری از شرق میتوان یافت که تا این مرتبه در قلمرو زبان آلمانی مورد ستایش و پژوهش قرار گرفته باشد. از اوایل سدۀ نوزدهم که چشم برخی از غربیان روشنبین و آزاده به روی گنجینههای معنوی شرق باز شد،...
-
جهانی شدن یا حذف شدن از جهان؟
دوشنبه 7 شهریورماه سال 1401 22:43
دکتر آزاده احسانی چند سالی است اصطلاحاتی مانند «جهانی شدن» و «دهکدۀ جهانی» را بسیار میشنویم. در این میان، شمار اندکی از هممیهنانِ ما نیز در تلاش و تکاپویند تا به موج «جهانیسازی» بپیوندند و به هموندیِ «دهکدۀ جهانی» در آیند. این در حالی است که بسیاری در جهان، با نگاهی نو و منتقدانه به این مساله مینگرند و در تلاشند...
-
نادر در منابع پژوهشی غرب
پنجشنبه 3 شهریورماه سال 1401 22:59
مهرداد ایرانمهر بخشی از سخنان نادرشاه پس از ورود به دهلی: فتح هند، افتخار نبود. برای من دستگیری متجاوزان و سرسپردگانی (ابدالیهای هرات) مهم بود که ۲۰ سال کشورم (مشهد) را ویران ساخته و جنایت و غارت را در حد کمال بر مردم سرزمینم ایران روا داشتند. اگر به دنبال افتخار بودم، سلاطین اروپا را به بردگی میگرفتم. (تاریخ سیاسی...
-
امیرکبیر در گزارش ترجمان مسیحی
سهشنبه 1 شهریورماه سال 1401 23:49
دولت عثمانی در زمان امیرکبیر، ارستاکنیک که ظاهرا مسیحی بوده و در دستگاه والی بغداد عنوان ترجمانی داشته است را برگزیده و مأمور کرده بود به ایران مسافرت کند و گزارشی از حقایق اوضاع آن سامان ترتیب دهد. وی در گزارش مختصر و مفید خود دربارۀ امیرکبیر میگوید: «با اینکه او هم مثل سایر رجال ایرانی مُدمِغ و متکبر است، مسلماً...
-
صفویان و خودآگاهی تاریخی
شنبه 29 مردادماه سال 1401 00:18
دکتر حکمتالله ملاصالحی فتح کنستانتینوپل پایتخت روم شرق و مسحیت شرقی در سال ۱۴۵۳میلادی به دست عثمانلیکها؛ سرآغاز قطع ارتباط زنده و پویایی بود که خاورمیانهٔ نبوی با اروپای مسیحی و غرب داشت. چه بسا اگر صفویان نبودند، عثمانلیکها به نام اسلام، ایران را هم بلعیده بودند و دیگر نه خبری از صدرا و شیخ بهایی و میرداماد و...
-
حق ایران در کاسپی
پنجشنبه 27 مردادماه سال 1401 13:39
رجب صفروف مذاکرهکننده روسیه میگوید: همۀ ما انتظار داشتیم ایران طبق قرادادهای معتبر ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰، بر سهم ۵۰ درصدی از کاسپین پافشاری کند. اما نمایندگان جمهوری اسلامی چنین نکردند. برایمان خیلی عجیب و غریب بود، نمایندگان باکو، قزاقستان و ترکمنستان نمیدانستند از خوشحالی چه کنند.
-
زبان جهنم ترکی است
سهشنبه 18 مردادماه سال 1401 00:16
<br /> مرحوم آیتالله مجتهدی تهرانی: توی جهنم ترکی حرف میزنند!
-
نام ایران به خطوط میخی و پهلوی
یکشنبه 16 مردادماه سال 1401 13:30
ایرییَ (پارسی باستان) اِیران (پهلوی ساسانی)
-
مسجد نصیرالملک شیراز
پنجشنبه 13 مردادماه سال 1401 20:57
از شاهکارهای معماری ایران در دوره قاجار، که به دستور حسنعلی نصیرالملک و به همت محمدحسن معمار بنا شد. مدت ساخت آن حدود ۱۲ سال و از ۱۲۵۵ تا ۱۲۶۷ خورشیدی طول کشید. ستونهای مارپیچ شبستانهای این مسجد در دو ردیف شش تایی قرار گرفتهاند. تزیین هفت درگاه شبستان غربی آن با شیشههای به ویژه بنفش و صورتی انجام شده است. دیوارهای...
-
گلوبالیسم
سهشنبه 11 مردادماه سال 1401 22:58
یکی آنکه، برخی نمیدانند و یا نمیخواهند بدانند جنبشهایی مانند تسخیر والاستریت و جان سیاهان مهم است و... صرفا یک حرکت برای دفاع از عدهای مظلوم نیست و سر قضیه به جاهای دیگر وصل است. دیگر هم آنکه، هر وقت روشنفکران وطنی سرشان از دعواهای حیدری-نعمتی میان خودشان خلوت شد، کمی مطالعه کنند تا بفهمند اوباما که بایدن معاونش...
-
جمهوری اسلامیِ ۳۰۰
سهشنبه 11 مردادماه سال 1401 22:34
روزگاری (زمان به اصطلاح طاغوت) نام کالاهای بازرگانی کشور شامل مینو، خروسنشان، مادر، پیکان، ارج و... بود و امروز (در پرتو حکومت اسلامگرایان) این نامها تبدیل به هومکر، نویتکس، چاکلز، هافمن و... شده است! آمریکاییها که فیلم ضدایرانی ۳۰۰ را ساختند، دشمن دانا هستند. اما صدا و سیمای جمهوری اسلامی که تبلیغ درب و پنجره...
-
دیدگاه مرد آمریکایی دربارۀ ایران
جمعه 7 مردادماه سال 1401 11:51
تمام تمدنهای بشری روی این کرۀ خاکی، از ایرانیها نشات گرفته است، من آمریکایی هستم، ایران مهد تمدن بشری هست، تمام تمدنهای بشری را به وجود آورند، تمام علوم از جمله پزشکی، ستارهشناسی، معماری، جبر و ریاضیات و... را آنها به وجود آوردند.
-
برای پرندهها دانه نریزید
چهارشنبه 5 مردادماه سال 1401 13:39
مهرداد ایرانمهر انسان با دخالت در طبیعت، همواره باعث بر هم خوردن تعادل آن شده است. پرندگان نیز مانند سایر جانداران، خود را با شرایط محیطی وفق میدهند. یعنی در سالهای کمبارش، آنها نیز کمتر تولیدمثل میکنند و در سالهایی که دانههای بیشتری در دسترس باشد، زاد و ولدشان بیشتر میشود. اما در شهرهای بزرگ که مرکز آنها...
-
صد سال حکومت و لحظهای بینیازی
جمعه 31 تیرماه سال 1401 14:58
عرب که میدان فکر و عملش هرگز از جولانگاه شترانش تجاوز نکرده بود، برای اداره کشورهای وسیعی که به دستش افتاد، نمیتوانست از موالی (ایرانیان) صرفنظر نماید، زیرا اطلاعات ناقص و محدود ایشان برای اداره امور کفایت نمیکرد و ناچار دیر یا زود برتری ذوق و نبوغ ایرانیان را اذعان نمود. با چنین اندیشهای بود که یک خلیفۀ مغرور...
-
شکست آتنیها در شورش مصر
دوشنبه 27 تیرماه سال 1401 21:04
دموستنس به مردانی که این گونه شوق برای جنگیدن با پارسیان در مصر داشتند، نیشخند میزد، ولی فکرِ ارسطو با او فرق داشت. ارسطو این سان دلیل میآورد که «بر ضد شاهِ بزرگ (هخامنشی) باید آماده شد و نگذاشت او مصر را بگیرد. زیرا داریوش و خشیارشا به یونان تاخت نبردند تا آنکه مصر را گرفتند. پس اگر شاهِ بزرگ مصر را بگیرد، او به...
-
مرمت گنبد مسجد جامع عباسی اصفهان
دوشنبه 27 تیرماه سال 1401 12:09
مرمت گنبد مسجد جامع عباسی اصفهان!
-
پند و اندرز بر روی نگین انگشتری
یکشنبه 26 تیرماه سال 1401 11:13
رسم نوشتن پند و اندرز بر روی انگشترها از دوران باستان رایج بوده که بیشتر از سوی بزرگان و به ویژه دوران خسرو انوشیروان صورت میگرفت.
